Gepaste zorgvuldigheidsplicht voor aannemers en opdrachtgevers in Vlaanderen vanaf 2026
Vanaf 1 januari 2026 geldt in het Vlaams Gewest een gepaste zorgvuldigheidsplicht voor aannemers, onderaannemers en professionele opdrachtgevers die actief zijn in bepaalde risicosectoren.Het doel is het bestrijden van illegale tewerkstelling van buitenlandse werknemers en het versterken van de ketenaansprakelijkheid.
Inhoud van de zorgvuldigheidsplicht
Tot nu toe volstond een schriftelijke verklaring van de onderaannemer waarin hij bevestigde geen illegaal verblijvende buitenlandse werknemers tewerk te stellen.
Voortaan moet de aannemer aantonen dat hij gepaste zorgvuldigheid heeft uitgeoefend. Ook de professionele opdrachtgever valt nu onder deze verplichting.
Concreet moet de aannemer of opdrachtgever aan zijn rechtstreekse onderaannemer vragen om:
- zijn identificatie- en contactgegevens;
- de persoonsgegevens, verblijfsgegevens en gegevens inzake de tewerkstelling van buitenlandse werknemers (werknemers of zelfstandigen).
Bij weigering moet de vraag herhaald worden. Indien de onderaannemer nog steeds deze informatie verstrekt, dan is de aannemer verplicht de situatie te melden aan de sociale inspectie via een loket dat door de Vlaamse overheid ter beschikking wordt gesteld.
De verzamelde documenten en gegevens moeten bewaard worden zolang dit nodig is voor de door de wet bepaalde controledoeleinden, met een maximum van tien jaar na het einde van de aanwijzing van de onderaannemer.
Toepassingsgebied
Het toepassingsgebied sluit aan bij het federale kader van de aangifte van werken, met uitzondering van de bewakingssector. Het betreft:
- onroerende werken, inclusief schoonmaak;
- levering van stortklaar beton;
- bepaalde activiteiten in de vleessector;
- postdiensten die gebruik maken van onderaannemers voor pakjesleveringen.
De uitzonderingen die gelden voor de aangifte van werken gelden ook hier. De zorgvuldigheidsplicht is dus niet van toepassing voor werken van minder dan:
- € 30.000 excl. btw uitgevoerd door een aannemer zonder onderaannemers;
- € 5.000 excl. btw met slechts één onderaannemer.
Sancties bij niet-naleving
Wanneer bij een controle illegale tewerkstelling wordt vastgesteld en de aannemer of onderaannemer zijn verplichtingen niet is nagekomen, kan een strafrechtelijke sanctie worden opgelegd.
Te onthouden
Vanaf 2026, kunnen ondernemingen in bepaalde risicosectoren niet langer genoegen nemen met een verklaring van diens (onder)aannemers. Voortaan zullen ze moeten kunnen aantonen dat zij daadwerkelijk een controle hebben uitgeoefend en alsdus een “gepaste zorgvuldigheid” hebben toegepast.
Er is een overgangsperiode van zes maanden voorzien om contracten en procedures aan te passen. Nadien kan het niet-naleven van de verplichtingen aanleiding geven tot een strafrechtelijke sanctie.
Bron
Decreet van 27 juni 2025 tot wijziging van artikel 12/3 en 12/4 van de wet van 30 april 1999 betreffende de tewerkstelling van buitenlandse werknemers en artikel 13/6 van het decreet houdende sociaalrechtelijk toezicht van 30 april 2004, B.S. 16 juli 2025.