Handelsvertegenwoordiger: verduidelijking van het recht op een uitwinningsvergoeding

Een werknemer kan aanspraak maken op een uitwinningsvergoeding als hij in de eerste plaats aantoont dat hij daadwerkelijk en hoofdzakelijk de functie van handelsvertegenwoordiger uitoefent. Dit betreft de werknemer die vooral belast is met het aanbrengen en bezoeken van cliënteel met het oog op het onderhandelen over en het sluiten van zaken, onder het gezag, voor rekening en in naam van zijn werkgever. 

De feiten 

Een werknemer die aanvankelijk in dienst was als commercieel adviseur, wordt bevorderd tot team leader. In de praktijk neemt hij het beheer en de aansturing van een team van adviseurs op zich. 

Na zijn ontslag betwist de werknemer de beslissing tot beëindiging van de arbeidsovereenkomst voor de rechtbank. Hij vordert onder meer de betaling van een uitwinningsvergoeding. 

Beslissing van het Hof 

De hoedanigheid van handelsvertegenwoordiger veronderstelt dat de werknemer hoofdzakelijk wordt aangeworven om cliënteel aan te brengen en te bezoeken met het oog op het onderhandelen over of sluiten van zaken, voor rekening en in naam van zijn werkgever. De bewijslast rust op de werknemer. De beoordeling gebeurt op basis van de daadwerkelijk uitgevoerde taken, ongeacht de kwalificatie die partijen aan de functie geven of de gebruikte functietitel. 

In deze zaak oordeelt het Hof dat: 

• Op het moment van het ontslag oefende de werknemer de functie van team leader uit en was hij verantwoordelijk voor het aansturen van een team van zeven personen. Zijn taken bestonden uit het leiden en coachen van het team (doelstellingen vaststellen, begeleiden, motiveren, werk organiseren); 
• Er werden commerciële taken uitgevoerd, maar deze waren van ondergeschikt en occasioneel van aard; 
• Het bonussysteem was voornamelijk gebaseerd op de prestaties van het team, niet op zijn eigen verkoopcijfers. 

Het Hof concludeert dat de werknemer niet aantoont dat hij de functie van handelsvertegenwoordiger uitoefent. Bijgevolg kan hij geen aanspraak maken op een uitwinningsvergoeding. 

Te onthouden ? 

De werknemer die na zijn ontslag aanspraak maakt op een uitwinningsvergoeding, moet aantonen dat hij op het moment van de beëindiging van de arbeidsovereenkomst de functie van handelsvertegenwoordiger uitoefende. 

Dat is niet het geval als, zoals in deze zaak, zijn taken voornamelijk bestonden uit het leiden van een team. De analyse moet gebaseerd zijn op de daadwerkelijk en hoofdzakelijk uitgevoerde taken, ongeacht de functietitel of de contractuele bepalingen. 

Bron: Arbh. Brussel, 10 juli 2025, A.R. nr. 2024/AB/224.