Hervorming van het Vlaams Opleidingsverlof vanaf 1 september 2026

Het Vlaams opleidingsverlof (VOV) is een stelsel dat werknemers in de privésector de mogelijkheid biedt om tijdens of buiten de werkuren een erkende opleiding te volgen, met behoud van loon. De werkgever kan hiervoor een forfaitaire terugbetaling ontvangen van de Vlaamse overheid.

In haar regeerakkoord kondigde de Vlaamse Regering aan het VOV structureel en inhoudelijk te zullen hervormen. Zij voerde vanaf het schooljaar 2025-2026 al reeds een aantal belangrijke wijzigingen door die we in een eerdere Sotra News bespraken. 

Om die hervorming verder uit te werken, passen de Vlaamse decreetgever en de Vlaamse Regering de regels vanaf het schooljaar 2026-2027 verder aan. Bepaalde hervormingen die vanaf schooljaar 2025-2026 werden doorgevoerd, worden nu overigens bijgestuurd:

• Zo komen werknemers vanaf een halftijdse tewerkstelling (50%) terug in aanmerking voor VOV. Ook weekendwerkers worden, onder bepaalde voorwaarden, terug toegelaten.
• Het gemeenschappelijk initiatiefrecht, waarbij werkgever en werknemer gezamenlijk een aanvraag tot opleidingsverlof indienen, wordt nu definitief verankerd.

In wat volgt overlopen we de wijzigingen die zullen ingaan vanaf 1 september 2026.

1. Bedrijfsinterne opleidingen

In het kader van een eerdere aanscherping werd beslist dat bedrijfsinterne opleidingen enkel nog maar in aanmerking komen voor het VOV wanneer ze over een gunstig preadvies beschikken. De kans op oneigenlijk gebruik van het VOV wordt namelijk hoger ingeschat bij dit type opleidingen.

De Vlaamse regering heeft nu verduidelijkt dat er sprake zal zijn van een “bedrijfsinterne” opleiding VOV zodra zij:

1. enkel openstaat voor werknemers of uitzendkrachten met een bepaald functieprofiel binnen dezelfde onderneming;

2. uitsluitend gericht is op de huidige functie van de werknemer binnen de onderneming;

3. wordt gegeven door een instructeur, opleider of begeleider die onder het gezag staat van dezelfde werkgever of, bij uitzendarbeid, van de gebruiker.

Is één van deze voorwaarden vervuld, dan is een gunstig preadvies vereist om de opleiding voor het VOV in aanmerking te laten komen. De aanvraag daartoe zal via een elektronisch formulier van het Departement Werk en Economie gebeuren.

Belangrijk is dat het preadvies ook voor de eerste keer gevraagd kan worden bij de terugbetalingsaanvraag.

2. Strengere voorwaarden bij de registratie van een opleiding

De Vlaamse regering wijzigt de categorieën van opleidingen die in aanmerking komen voor het VOV, om het zo beter te laten inspelen op de concrete arbeidsmarktbehoeften. De focus komt te liggen op onder meer basiscompetenties, knelpuntberoepen, STEM-profielen, taalvaardigheid en competenties voor de digitale, klimaat- en energietransitie.

De categorie “algemene arbeidsmarktcompetenties” verdwijnt als aparte categorie die toegang geeft tot het VOV, al blijven mentoropleidingen en opleidingen rond sociaal overleg, arbeidsrecht en sociaal recht wel behouden.

Voor diplomagerichte opleidingen wordt het VOV ingeperkt. In principe blijft alleen het behalen van een eerste diploma secundair onderwijs automatisch mogelijk, behalve indien andere diplomagerichte opleidingen tot een andere toegelaten categorie behoren.

Daarnaast worden nu bijkomend ook opleidingen die wettelijk of op bij CAO ten laste zijn van de werkgever expliciet uitgesloten van het VOV. Ook zogenaamde aanpassingsopleidingen (bijv. een louter interne organisatorische of technologische wijziging bij de werkgever) geven geen recht meer op VOV.

De opleidingen die bij de start ervan in de opleidingsdatabank stonden, blijven wel gedekt voor de volledige duur van de opleiding. Alle lopende opleidingen kunnen dus wel worden afgemaakt onder het VOV-stelsel. 

3. Verhoging van het werkgeversforfait

Per uur dat een werknemer afwezig is in het kader van het Vlaams Opleidingsverlof ontvangen werkgevers een forfaitaire compensatie. Voor het schooljaar 2025-2026 werd dit bedrag verlaagd naar 14,91 EUR per uur. Voor schooljaar 2026-2027 wordt het nu opnieuw verhoogd en vastgelegd op 24,50 EUR per uur.

Daarnaast wordt de betalingsvoorwaarde van het “nauwgezet volgen” van de opleiding geschrapt. Vandaag kan een werkgever de terugbetaling volledig verliezen wanneer de werknemer onvoldoende aanwezig was in de opleiding. Voortaan zal de werkgever nog steeds een vergoeding kunnen ontvangen voor de uren waarop de werknemer effectief aanwezig was in de opleiding of eindbeoordeling.

4. Sancties bij misbruik

Tot slot voorziet de hervorming ook strengere sancties bij misbruik van het Vlaams opleidingsverlof. Wanneer een werkgever de regels niet naleeft, kan de terugbetaling worden geschorst op basis van vaststellingen door de sociaalrechtelijke inspectie.

Daarnaast kan een werkgever die onterecht terugbetalingen heeft gevraagd, behouden of verkregen, tijdelijk worden uitgesloten van het recht op terugbetaling. Die uitsluiting kan maximaal 24 maanden duren en kan bij herhaling worden verdubbeld.

5. Bevoegdheid van de arbeidsgerechten

Tot voor kort waren geschillen omtrent het opleidingsverlof niet toegewezen aan een specifieke rechtbank. De Vlaamse decreetgever past het Gerechtelijk Wetboek aan en maakt zo de arbeidsrechtbanken en -hoven expliciet bevoegd voor geschillen over deze materie.

Te onthouden?

Vanaf 1 september 2026 wordt het VOV sterker arbeidsmarktgericht en worden de categorieën van opleidingen die ervoor in aanmerking komen opnieuw strikter afgebakend. Werkgevers doen er goed aan om tijdig na te gaan of geplande opleidingen nog in aanmerking komen voor VOV, zeker bij bedrijfsinterne opleidingen, diplomagerichte opleidingen en aanpassingsopleidingen.

Tegelijk wordt de forfaitaire terugbetaling opnieuw verhoogd en wordt vermeden dat werkgevers de volledige terugbetaling verliezen wanneer een werknemer de opleiding niet nauwgezet volgt. Bij misbruik worden de mogelijke sancties wel aanzienlijk versterkt.

Bron:

• Decreet van 8 mei 2026 tot wijziging van het Gerechtelijk Wetboek en de herstelwet van 22 januari 1985 houdende sociale bepalingen, wat betreft het Vlaams opleidingsverlof, B.S. 29 mei 2026.
• Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juni 2026 tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 21 december 2018 tot uitvoering van afdeling 6 – toekenning van betaald educatief verlof in het kader van voortdurende vorming van de werknemers – van hoofdstuk IV van de herstelwet van 22 januari 1985 houdende sociale bepalingen en tot wijziging van artikel 4 van het besluit van de Vlaamse Regering van 17 mei 2013 betreffende de loopbaanbegeleiding, wat betreft de hervorming van het Vlaams opleidingsverlof, B.S. 30 juni 2026.