Het Sociaal Strafwetboek is gewijzigd: dit zijn de nieuwe sancties

Wijzigingen in het Sociaal Strafwetboek 

De besproken wet wijzigt vooral artikel 101 van het Sociaal Strafwetboek, dat de toepasselijke sanctieniveaus bepaalt. 

Eerst en vooral stijgen de bedragen van de strafrechtelijke en administratieve geldboeten, zoals hieronder wordt toegelicht. 

De opdeciemen worden vastgesteld op 2,5 (wat neerkomt op een vermenigvuldigingscoëfficiënt van 1,25). In de praktijk wordt het huidige systeem daardoor behouden. 

Tegelijkertijd wordt het scala aan sancties dat op elk niveau van toepassing is, aanzienlijk uitgebreid.  

Daarnaast breidt de wet het aantal mogelijke sancties per niveau aanzienlijk uit. 

Vanaf sanctieniveau 2 kan de rechter voortaan ook een probatiestraf of een werkstraf opleggen. 

Voor sanctieniveaus 2 en 3 wordt de geldboete, gebaseerd op de "verwachte winst", ingevoerd. Deze sanctie heeft tot doel de dader van een overtreding te veroordelen tot de betaling van een bedrag dat wordt bepaald op basis van de winst die hij dankzij de overtreding heeft behaald (of hoopte te behalen). 

Voor sanctieniveau 4 komen daar ook de probatiestraf, de werkstraf en de straf onder elektronisch toezicht bij. 

Nieuw sanctiestelsel (vanaf 1 september 2026) 

Sancties van niveau 1:

• Administratieve geldboete van 80 tot 800 EUR 

Sancties van niveau 2:

• Strafrechtelijke geldboete van 400 tot 4.000 EUR 
• Probatiestraf van 6 tot 12 maanden 
• Werkstraf van 20 tot 120 uur 
• Geldstraf op basis van de verwachte winst 
• Administratieve geldboete van 200 tot 2.000 EUR 

Sancties van niveau 3:

• Strafrechtelijke geldboete van 1.600 tot 16.000 EUR 
• Probatiestraf van 6 tot 12 maanden 
• Werkstraf van 20 tot 120 uur 
• Geldstraf op basis van de verwachte winst 
• Administratieve geldboete van 800 tot 8.000 EUR 

Sancties van niveau 4:

• Gevangenisstraf van 6 maanden tot 3 jaar 
• Straf onder elektronisch toezicht van 1 maand tot 1 jaar 
• Probatiestraf van meer dan 12 maanden tot 2 jaar 
• Werkstraf van meer dan 120 uur tot 300 uur 
• Strafrechtelijke geldboete van 4.800 tot 56.000 EUR 
• Cumulatie van een van de voormelde sancties met de strafrechtelijke geldboete 
• Administratieve geldboete van 2.400 tot 28.000 EUR 

Te onthouden?  

Deze hervorming geeft de rechter meer mogelijkheden om sociale inbreuken te sanctioneren. 

Naast strafrechtelijke en administratieve geldboeten kan hij voortaan onder meer een werkstraf, een probatiestraf of een straf onder elektronisch toezicht opleggen. Ook de nieuwe geldstraf op basis van het verwachte of uit het misdrijf behaalde voordeel wordt ingevoerd. 

Bron: Wet van 16 maart 2026 tot wijziging van de wet van 5 maart 1952 betreffende de opdecimes op de strafrechtelijke geldboeten, van het Sociaal Strafwetboek en van verscheidene bepalingen op het sociaal strafrecht, B.S., 1 april 2026.