Sociale verkiezingen van mei 2028: de allereerste fase begint al in oktober 2026

Context

Een onderneming die in België in de privésector gewoonlijk minstens 50 werknemers tewerkstelt, is verplicht sociale verkiezingen te organiseren voor de samenstelling van het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW).

Als de onderneming gewoonlijk minstens 100 werknemers tewerkstelt, moet ze daarnaast ook sociale verkiezingen organiseren voor de samenstelling van de ondernemingsraad (OR).

Betrokken werknemers

Om na te gaan of de drempels van 50 of 100 werknemers zijn bereikt, moet de onderneming rekening houden met:

• de werknemers die tewerkgesteld zijn op basis van een arbeidsovereenkomst of een leerovereenkomst (alsook de personen die daarmee gelijkgesteld zijn op basis van de wet van 4 december 2007 betreffende de sociale verkiezingen);
• uitzendkrachten, behalve wanneer zij een werknemer vervangen van wie de uitvoering van de arbeidsovereenkomst is geschorst.

Werknemers die met een vervangingsovereenkomst zijn aangeworven worden daarentegen niet meegeteld bij de berekening van de drempels.

Referteperiode

De berekening gebeurt op basis van de tewerkstelling tijdens een welbepaalde referteperiode. Die periode verschilt naargelang het gaat om vaste werknemers van de onderneming of uitzendkrachten:

• Voor werknemers van de onderneming bedraagt de periode vier kwartalen. Deze begint op de eerste dag van het zesde kwartaal voorafgaand aan het kwartaal waarin de sociale verkiezingen plaatsvinden;
• Voor uitzendkrachten geldt een kortere referteperiode. Deze komt overeen met het vierde kwartaal voorafgaand aan het kwartaal waarin de verkiezingen plaatsvinden.

Onder voorbehoud van de publicatie van de wet die de verkiezingsdatum vastlegt, zullen de sociale verkiezingen plaatsvinden in mei 2028. De referteperiode voor de berekening van het gemiddeld aantal werknemers van de onderneming loopt dan van 1 oktober 2026 tot en met 30 september 2027.

Voor uitzendkrachten loopt de referteperiode van 1 april 2027 tot en met 30 juni 2027.

Berekening van de gemiddelde tewerkstelling

Om het gemiddeld aantal werknemers in dienst tijdens de referteperiode te berekenen, telt de werkgever voor elke werknemer het aantal kalenderdagen tussen de datum van indiensttreding en de datum van uitdiensttreding tijdens de referteperiode. Wanneer de effectieve werktijd van de werknemer minder bedraagt dan drie vierde van een voltijdse werktijd, wordt het totaal van zijn kalenderdagen gehalveerd.

Vervolgens telt de werkgever het aantal verkregen dagen voor alle werknemers samen. Het totaal wordt gedeeld door 365 om het gemiddelde aantal tewerkgestelde werknemers te bepalen.

Voor uitzendkrachten moet de gebruiker tijdens de referteperiode een register van uitzendkrachten bijhouden, waarin onder meer de identiteit van elke uitzendkracht en de periodes van terbeschikkingstelling zijn opgenomen.

Het gemiddeld aantal uitzendkrachten, met uitzondering van uitzendkrachten die een vaste werknemer vervangen van wie de arbeidsovereenkomst is opgeschorst, wordt berekend door het totale aantal kalenderdagen waarop zij in het register zijn opgenomen, te delen door 92.

Ook hier wordt hun effectieve werktijd gehalveerd wanneer het minder bedraagt dan drie vierde van een voltijdse arbeidsregeling.

Te onthouden?

Vanaf 1 oktober 2026 tot en met 30 september 2027 moeten werkgevers die ongeveer 50 of 100 werknemers in dienst hebben, het aantal werknemers dat via Dimona is aangegeven opvolgen.

Als zij na afloop van de referteperiode gemiddeld minder dan 50 werknemers of minder dan 100 werknemers in dienst hebben, hoeven zij geen sociale verkiezingen te organiseren voor de samenstelling van het CPBW of de ondernemingsraad.

Worden de toepasselijke drempels wel overschreden, dan zijn de werkgevers verplicht sociale verkiezingen te organiseren.