Nieuwe regelgeving voor grensarbeiders

Met een nieuw koninklijk besluit verduidelijkt de federale regering de regels die van toepassing zijn op grensarbeiders. Grensarbeiders beschikken niet over verblijfsrecht, maar mogen wel het land in- en uitreizen om te werken.

1.    Definitie van het begrip ‘grensarbreiders’

Het nieuwe koninklijk besluit verduidelijkt wie als grensarbeider wordt beschouwd. Een grensarbeider:

• Heeft een verblijfsrecht in België heeft, maar wel het recht om gedurende meer dan 90 dagen België binnen te komen en te verlaten om hier te werken;
• Oefent in België een activiteit als werknemer of zelfstandige uit. Dit kan ook in het kader van een detachering;
• Heeft zijn hoofdverblijfplaats in een buurland van België, met name Frankrijk, Nederland, Duitsland of Luxemburg. Ook het Verenigd Koninkrijk wordt voor deze regeling als buurland beschouwd.

2.    Formaliteiten

De toepasselijke formaliteiten verschillen naargelang de grensarbeider burger is van de Europese Unie dan wel onderdaan van een derde land. Voor derdelanders wordt bovendien een onderscheid gemaakt naargelang het land waar zij verblijven.

• EU-Burgers

Een eerste regime is van toepassing op EU-burgers, burgers van de EER en Zwitserland.

Tijdens hun tewerkstelling in België kunnen zij vrij het land binnenkomen en verlaten op vertoon van een geldige identiteitskaart of een ander document waarmee zij hun Unieburgerschap aantonen. Zij moeten geen afzonderlijk grensarbeidersdocument aanvragen en hoeven hiervoor geen bijkomende administratieve procedure te doorlopen.

• Derdelanders die in Frankrijk, Nederland, Duitsland of Luxemburg verblijven

Deze grensarbeiders moeten hun hoofdverblijfplaats in het aangrenzende land behouden en daar in principe dagelijks naar terugkeren. Uitzonderlijk kunnen zij om professionele redenen langer in België verblijven, maar zij moeten uiterlijk binnen de zeven dagen terugkeren naar hun hoofdverblijfplaats. Voor een langer verblijf in België is een gecombineerde vergunning vereist.

Deze werknemers moeten zich binnen acht werkdagen na hun eerste binnenkomst in België aanmelden bij de gemeente waar zij gewoonlijk werken om een “Bijlage 64” te verkrijgen, die de vroegere “Bijlage 15” vervangt. Zij moeten daarbij onder meer het bewijs leveren van hun identiteit, hun wettig verblijf en hun hoofdverblijfplaats in de aangrenzende staat, evenals van hun recht om in België te werken.

• Derdelanders die in het Verenigd Koninkrijk verblijven

Voor derdelanders die in het Verenigd Koninkrijk verblijven, geldt een afzonderlijke regeling.

Deze werknemers moeten bij de Belgische diplomatieke of consulaire post een aanvraag indienen voor een zogenaamd ‘visum voor lang verblijf zonder verblijf’, dat hen het recht geeft om België in- en uit te reizen gedurende meer dan 90 dagen.

Naast de documenten die ook voor andere onderdanen van derde landen vereist zijn, moeten zij een uittreksel uit het strafregister voorleggen.

De geldigheidsduur van het recht op binnenkomst en vertrek is gekoppeld aan de duur van de tewerkstelling in België, met een maximale, hernieuwbare duur van één jaar. De geldigheidsduur mag bovendien niet langer zijn dan de geldigheidsduur van de verblijfstitel in de aangrenzende staat en/of van het paspoort van de werknemer.

3.    Inwerkingtreding

De nieuwe regels zijn van toepassing vanaf 15 augustus 2026.

Voor grensarbeiders die reeds over een Bijlage 15 beschikken, geldt een overgangsperiode van één jaar. Zij moeten uiterlijk op 15 augustus 2027 aan de nieuwe regels voldoen.

4.    Te onthouden?

De formaliteiten voor grensarbeiders die burger zijn van de Europese Unie verschillen van die voor onderdanen van derde landen.

Bron: Koninklijk besluit van 19 juli 2026 tot wijziging van het Koninklijk besluit van 8 oktober 1981 betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen, wat betreft grensarbeiders, BS 14 augustus 2026.