Dringende reden: kunnen de kosten verbonden aan het onderzoek ten laste van de werknemer worden gelegd?

In een arrest van 11 maart 2026 heeft het Arbeidshof van Luik een werknemer die wegens dringende redenen was ontslagen, veroordeeld tot het vergoeden aan zijn voormalige werkgever van de kosten voor een privédetective en een gerechtsdeurwaarder die waren gemaakt om de feiten vast te stellen.

Feiten

Een werknemer van een carrosseriebedrijf is al enkele maanden arbeidsongeschikt. De werkgever vermoedt dat deze werknemer tijdens zijn arbeidsongeschiktheid voor eigen rekening concurrerende activiteiten uitoefent. Hij schakelt daarom een privédetective in om de feiten aan te tonen en een gerechtsdeurwaarder om deze te laten vaststellen.

Uit hun verslagen en vaststellingen blijkt dat de werknemer regelmatig naar een garage gaat en daar aan verschillende voertuigen werkt. De werkgever ontslaat de werknemer om dringende reden.

In eerste aanleg oordeelt de arbeidsrechtbank van Luik dat de dringende reden niet is vastgesteld.

De werkgever stelt hoger beroep in. Hij vraagt het Arbeidshof om het ontslag om dringende reden gegrond te verklaren, de vordering van de werknemer tot betaling van een opzeggingsvergoeding af te wijzen en de werknemer te veroordelen tot het betalen van een schadevergoeding, onder meer voor de kosten die werden gemaakt om de feiten vast te stellen.

Beslissing van het Hof

Het Arbeidshof van Luik hervormt het vonnis.

Het Hof oordeelt dat de vaststellingen van de privédetective en de gerechtsdeurwaarder met een redelijke mate van zekerheid aantonen dat de werknemer activiteiten uitoefende die vergelijkbaar waren met en concurreerden met die van de werkgever.

Het Hof herinnert eraan dat een werknemer, op grond van zijn loyaliteitsplicht, geen concurrerende activiteit mag uitoefenen tijdens de uitvoering van de arbeidsovereenkomst, ook niet wanneer deze geschorst is. Een dergelijke activiteit vormt een dringende reden.

Het Hof veroordeelt de werknemer ook tot terugbetaling van de kosten die de werkgever maakte voor het inschakelen van de privédetective en de gerechtsdeurwaarder.

Volgens het Hof heeft de werknemer minstens een zware fout begaan in de zin van artikel 18 van de Arbeidsovereenkomstenwet. Daardoor kan hij zich niet beroepen op de wettelijke beperking van zijn aansprakelijkheid en is hij persoonlijk aansprakelijk voor zijn fout.

Daarnaast oordeelt het Hof dat de kosten die de werkgever heeft moeten maken om de feiten te onderzoeken, schade vormt die de werkgever heeft geleden. De werkgever kon zich niet baseren op geruchten, maar moest voldoende kennis hebben van de feiten voordat hij tot ontslag overging. Daarom moest hij een privédetective en een gerechtsdeurwaarder inschakelen. Het Hof benadrukt dat het onderzoek beperkt bleef tot wat noodzakelijk was en dat de kosten ervan redelijk waren en niet buitensporig hoog lagen.

Tot slot stelt het Hof dat er een oorzakelijk verband bestaat tussen de fout van de werknemer en de schade die de werkgever heeft geleden. Als de werknemer geen concurrerende activiteiten had uitgeoefend en niet had gewerkt tijdens zijn arbeidsongeschiktheid, had de werkgever geen privédetective en gerechtsdeurwaarder moeten inschakelen.

Te onthouden?

Een werkgever die kosten maakt om een dringende reden aan te tonen, hoeft deze dus niet noodzakelijk zelf te betalen.

Hij kan de kosten terugvorderen bij de werknemer wanneer de fout van de werknemer diens aansprakelijkheid met zich meebrengt, de kosten vaststaande schade vormen en er een oorzakelijk verband bestaat tussen de fout en de schade. Daarnaast moet de werkgever kunnen aantonen dat de genomen maatregelen noodzakelijk en evenredig waren.

Bron: Arbh. Luik, 11 maart 2026, A.R. nr. 2025/AL/214, onuitgeg.